çarptıkça suratımda körelen balta:

Download audio file (artificial-life.mp3)

Metin: Abdullah Kibritçi
Seslendiren: Muhammed Aziz Taşkır

dört ay peşinde koştum resmen. sonunda düştü elime. şunun güzelliğine bakar mısınız…

devendra banhart söylüyor: inaniel

Haluk Bilginer söylüyor. Zeki Müren versiyonundan daha çok beğendim. Daha tok, gür. Mükemmel.

Uyurken şarkı mı dinlenir be, deseniz de, uyurken dinlenecek şarkılar, diyorum ben bunlara. Siz, uyumadan önce şarkıları, uykuya hazırlayan şarkılar, uykuluya iyi gelen şarkılar, diye isimlendirebilirsiniz. Olabilir tabi.

Bu şarkılar, dinginliklerinden dolayı, hafifliklerinden dolayı, benim sık sık uyurken dinlemeyi tercih ettiğim şarkılardan oluşuyor.

İlk sırayı elbette haklı olarak The Cranberries alıyor. Cranberries’in Linger adlı meşhur şarkısıyla başlıyor albüm. Bu günlerde Dolores gibi söylemeye çalışıyorum bu şarkıyı, sakince, yayarak kelimeleri:

If you, if you could return / Dont let it burn, dont let it fade / Im sure Im not being rude…

Yıllardır, her dinleyişimde, ritmiyle, ahengiyle, kurgusuyla ve icra edilişiyle, beni hayrete düşüren bir şarkı bu. Hani bilirsiniz, körfezlerde, güzel yaz akşamlarında, deniz kıpırtısız ve dalgasız olur, tıpkı çarşaf gibi serilidir. Güneş batarken, insan o manzaraya bakınca, bu kıpırtısız çarşafa koşası gelir, koşup sarılası. Linger da işte böyle, sakin ve hüzünlü ritimleriyle salınır zihnimde. Güneş batar, parlak maviler oynaşır ufuklarda. Ritim deyince aklıma hep deniz dalgaları gelir ve ben ritmi ancak böyle tasvir edebilirim. Ama Linger dalgasız bir şarkıdır, korunaklı bir koy gibi, kucaklar sahilini… Denizde hem sükunet vardır hem hırçınlık. İnsana akseden bir durumdur denizin hali. Ama bir de kokusu vardır denizin. Bu koku, ulaştığı kişiyi dinç tutar. İrkilmez mi insan, bir anda deniz kokusu alınca, dirilmez mi aniden? Maalesef şarkıların kokusu yoktur. İşte bu şarkıya yapışan  mayıştıran hal, bundandır. Şarkıların kokularını da duymak istiyorum oysa ben, Linger’ın nasıl bir kokusu olurdu acaba? Sevgilinin elbiselerinin olduğu bir gardırop gibi mi; uzun yolculuk aralarında durulan mola yerleri gibi mi; tanımadığımız bir şehrin otel odasında bize yabancı gelen ama hüzünlendirmekten vaz geçmeyen o koku gibi mi?

İkinci sırada yine Cranberries var. Dying In The Sun adlı şarkısıyla. Sakin adımlarla, piyanonun tuşlarına ayakuçlarıyla basarak… Beyaz tüller içinde, döne döne, bir uçtan bir uca, koşmalarla icra edilen soyut ve ritmik bir gösteri gibi…

Üçüncü sırada Yasmin abla dertli dertli bekliyoruz bizi. Mal De L’Amor adlı şarkısı, en güzel söylediği şarkılarından biri. Her şey net! Müzik, ne alt alta karmaşık ritimlere sahip ne de ucu kestirilemez bir yola meyilli. Yolunu bilen bir ritim, derdini anlatmaya çalışan dertli bir çığlık…

Dördüncü sırada Mon Amie La Rose adlı şarkı var. Françoise Hardy yorumuyla.

Beşinci sıranın sahibi Loonard Cohen. Waiting For The Miracle adlı eşsiz şarkısıyla. Nadir şarkılardan biridir. Dolgun, tok bir ses, mistik bir müziğin üzerine, ayin icra ediyormuşçasına… Zihni perdeleyen buğulu bir akış… Çok katmanlı ritimlerin üstten tiz, ortadan fısıltıyla ve alttan hafifçe ataklarıyla; ama ahengi bozmadan, yorumcunun yorumuna paslar atarak, içten gizli bir kahkaha saklayarak…

Altıncı sıranın pislik herifi Moby. Bu adamın nasıl böyle şarkılar yaptığına şaşmak konusunda, şarkının başlaması ile birlikte, beni yalnız bırakmayacaksınız sanıyorum… Bu usanılması zor şarkı size uyurken eşlik edebildiği gibi gece yürüyüşlerinizde de yardımcı olacaktır. Elleriniz cebinizde, ışıklı caddelerden süzülüp sessizce, fark etmeden ve görmeden tüm etrafınızda olan biteni, yürürken akşamdan sabahın ilk ışıklarına kadar, usanıp bıkmadan ancak Moby eşlik edebilir size: Porcelain

Aradığımız ve alışageldiğimiz güzellikleri bulamayız bu şarkıda. Ne artistik ritimler var, ne olağanüstü bir melodi. Ancak mükemmel bir dalgalanma var, dikkat ediniz gelip giden ritim dalgalarına! Evet, kesinlikle çok sıkı…

Yedinci sırada Marissa Nadler var. Famous Blues Raincoat adlı şarkıyla…

Sekize geldik… Dil Dharakne Ka Sabab diyor abla. İçli bir ses, yıkıla yıkıla geliyor tınılar. Ahlı vahlı, dokunaklı bir şarkı. Hüzün yığını bir şarkı, konsantre hüzün… Biraz tadınızı kaçırabilir belki. Bata çıka dalgalara; serinliğe hasret, hasret bir damla ferahlığa, yana yana…

Dokuzuncu sırada Yungchen Lhamo var. Düş Vakitleri’nden hatırlarsınız. Aheste aheste geliyor ablanın sesi, hafif tırmanışlar yapıyor, sonra yeniden alçalıyor. Sanılabilir ki, bu da bir şarkıdır işte, diğer şarkılar gibi, sıradan… Dikkat edilirse, şarkıyı ortaya çıkartan şey, tamamiyle söyleyenin sesinden ve bu sesin alçalış ve tırmanışlarıyla ortaya çıkan ritimden ibarettir. Müziğin tınıları, yorumcunun ritmine öykünmelerden ortaya çıkar. Şarkının her şeyini yüklenen yorumcu, bunun bir kurgu, bir şarkı olduğunu unutturur bize. Gerçekten, icrası zor bir şarkı… Özel bir şarkı…

Onuncu sıraya Toma Zdravkovic’in en sakin şarkılarından biri olan Ispod Palme’yi aldım. Toma abinin neşeli şarkıları bile bir parça hüzünlü gelmiştir bana. İbrahim Paşalı çalmıştı da haberimiz olmuştu. Hangi şarkılarını çalıyordu hatırlayamadım ama en sevdiğim birkaç şarkısından biri bu şarkı. Bu albüme en iyi gidecek şarkı da buydu zaten. Toma abi öyle bir söylüyor ki, hafif meyhane şarkısı tadında. Kafası dumanlı bir adam hayal ediyorum, âşık ve sarhoş bir adam… Öyle, buğulu zaten sesi… Hafif hafif boğuluyor. Komşusu Dino Merlin gibi pürüzsüz ve sert değil sesi. İlk tanıdığımda farklı bir şeyle karşılaştığımı anlamıştım. Başka şarkılarını da dinlemenizi tavsiye ederim.

On birinci sıranın konuğu If You Go Away şarkısıyla Rod Mckuen. Gezintinin son durağı, artık uyuma vaktinin habercisi.

Bu albümü, bu şarkı listesini hazırladıktan tam bir yıl sonra, ancak nasip oldu bu satırları yazmak. Unutmadan söyleyeyim, ayrıca, sürpriz klasöründe sürpriz şarkılar bekliyor sizi. İyi uyumalar, iyi yürümeler ve iyi dinlemeler…

Albüm 68 mb.   İNDİRİN!

Download audio file (albasma.mp3)

Download audio file (boys-dont-cry.mp3)

(Bu yazı aynı zamanda bir mektuptur.)

The Cure… Yüzleri bembeyaz, dudakları rujlu elemanlar… Okul arkadaşı üç eleman 70lerde The Cure adlı grubu kurarlar. Tavırları, tipleri ve şarkılarıyla kısa sürede alternatif rock camiasında kendilerine güzel bir yer edinirler. İlk albümleri karamsar, iç bunaltıcı şarkılarla dolu olduğu için insanlar tarafından gotik ve bohemist olarak benimsenirler. Ve bu imaj onların üzerine öyle bir yapışır ki ne kadar neşeli şarkılar da yapsalar kendilerinden beklenen sıra dışı şeylerdir. Lakin gotik olmasa bile sıkı pesimist diyebiliriz kendilerine. Şöyle bir şey var ki, grubun vokalisti idi yanılmıyorsam, verdiği bir demeçte, hiçbir şey istemediğini, bir dağın tepesinde ölümü beklemek istediğini söylemiş. Buna benzer sözleri yüzünden intihar edeceği beklentisi doğmuş, hatta hangi şarkıdan/albümden sonra intihar edeceği merak konusuymuş… Tabi öyle bir şey olmamış…

Elemanların belirli bir ahlak anlayışları var. Kapitalizme, piyasaya karşı erdemli bir duruşları var. Küfürlü şarkılardan, öğürmelerden hazzetmiyorlar. Lakin birçok metal, rock ve elektro sanatçısında olduğu gibi bunlarda da bir imaj kaygısı var. Bu marjinal olma çabası direk olarak tiplerinde tezahür ediyor. İyi bir ailede yetişmiş, rahat büyümüş, nazik çocuklar olmalarına rağmen karmaşık saçlar ve bembeyaz suratlar ile vermek istedikleri görüntü ise tam tersi. Biz çok sıradışıyız mesajını veren imajın altında gayet doğal sevimli çocuklar var oysa. Bu gerçeği perdelemek rock’un doğası için gerekli olabilir belki, bilemiyorum. Örneğin Mortiis sahnede canavar maskesiyle çıkar. Uzun iğrenç bir burun, sivri kulaklar, dağınık uzun saçlar, sarılı kol ve bacaklar. Yaptığı şarkıyla bir şeyler anlatırken, imajıyla bu anlatıma destek vermektedir böyle yaparak. Oysa Mortiis de bembeyaz pürüzsüz nazik bir çocuk tipindedir aslen.

Şarkılarına gelirsek, ne söylediklerini bilmiyorum ama kasvetli şeyler söylüyor olsalar dahi, şarkılarında bir neşe var. Hani bazı sakızlar olur ya, şekersizdir ama tatlıdır. İşte The Cure için de bunu söylemek mümkündür, bir tatlandırıcı vardır şarkılarında ama bu bildiğimiz şeker (mutluluk, neşe) değildir. Enerjiyi hissederiz ama neşeyi birebir göremeyiz, iyiyse kafamız neşeleniriz…

Vokalistlerinin (Robert Smith) rahat ve temiz bir sesi var. Çok uçurmasa da en azından hiç yormuyor. Her şarkıyı aynı güzellikte aynı temizlikte okuyamadığı bir gerçek… Zaten kafası güzelken iyi yorumlayamadığını saçmaladığını kendisi söylüyor. Çok güzel şarkıları var. Derin ve yüzeysel ritimler iyi harmanlanmış. Bunu anlatmanın başka bir söylemi var mı bilmiyorum ama dediğim gibi şarkılarında derinden gelen ses ile belirgin olan sesler, tezatlıklarıyla, birbirlerine yakınlaşıp uzaklaşmalarıyla lezzetleniyor.

Bu arada aklıma gelmişken söyleyeyim Roll’un 16. Ve 40. Sayıları The Cure sayıları imiş. Merak ettim, o sayıları istiyorum, ama piyasada var mıdır bilmiyorum, benim sana linkini gönderdiklerim 2008 sayılarıydı sadece.

Şarkılarında güzel, akılda kalan ve kendini tekrar ettiğinde yorup sıkmayan melodilere bolca rastlamak mümkün… Hafif şarkılarda bile bir coşkunluk var, böyle olunca şarkılarını uzun yolda dinlemek gayet lezzetli olur diye düşünüyorum. Hatta yaptığım “Yolculukta Dinlenecek Şarkılar Listesi” ne bir şarkılarını almayı düşünüyorum, ama hangisini alacağıma karar vermedim.

Burada bir tespit yapsam iyi olacak. Albüm/sanatçı/şarkı tanıtımı yapılırken genelde (ya da hep öyle) verilen bilgiler biyografi gibidir. Kuru bilgilerden oluşur. Oysa ne çok isterim o anlatma mertebesine ulaşmış sıkı dinleyici herhangi bir şarkının derinlerini anlatsın bana, hissettiklerini anlatsın, şarkının hissettirdiklerini… Ya da tümden şarkıların geneline dair, en azından tarza, o özgün tarzın anlattığı özgün hikâyelere dair bir şeyler anlatsınlar. Biliyorum şarkıları anlatmak zordur ama ben anlatmak istiyorum yine de sana…

Anlamak da zordur biraz… Tadı nereden aldığına bağlı, hangi damardan beslendiğine… Örneğin ben net şeyleri severim, ses net, müzik net, melodi net. O yüzden Björk, Pink Floyd ve Radiohead bana çok da yakın değildir. Tori Amos hiç yakın değildir. Sana da Mortiis yakın değildir örneğin. Ama şu kesindir ki Björk’den de Mortiis’den de zevk alabilmek için iyi derecede müzik dinliyor olmak gerekir, iyi kulak dedikleri şey işte… Tom Waits’den zevk alabilmek için iyi dinlemenin yanında sabırlı olmak da gerekir mesela. Tamam, CocoRosie’de net değildir, biraz mıymıntıdır, ama zeki buluşlarla doludur, belki bu yüzdendir onların yakınlığı. Doğuda karşılığı Mohsen Namjoo olabilir CocoRoise’nin. Ama anlattıklarına değil müziklerine kattıklarına bak, bir akrabalık var yaklaşımda dimi… Björk, Pink Floyd ve Radiohead’ i yan yana yazınca aklıma bunlara yakın bir isim geldi: Coldplay. Yakın zamanda İstanbul’da konser vereceklermiş. Hep beraber The Hardest Part diye bağıracaklarmış. (:

Bu yazıyı sadece sana göndermek için yazmıştım ama sanıyorum sitede de yayımlayabilirim. Gayet temiz olmuş, hiç küfür etmemişim mesela, özel şeyler de söylememişim. Aslında Pink Floyd’un gizemli Sdy Barrett’ini anlattığın mektubuna karşılık olabilir bu mektup. En son Murat Menteş mi bahsetmişti o adamdan? Ne olmuştu? Bak o hikâyeyi unuttum. Bir ara yeniden anlat.

Sabah oluyor, uyuyayım biraz. Sen de işrağı bekle… Bir anekdotla bitireyim bari mektubu:

Elektronun kafayı sıyırmış elemanı Aphex Twin (Richard D. James) İstanbul’a geldiğinde sormuşlar:

- Evinizde bir tank olduğu hakkında söylentiler var.

Evet. Ferret Armoured Scout Car Mark II. 4.5 tonluk. Üzerinde 72 mm’lik taramalı tüfek var.

- Ne amaçla kullanıyorsunuz?

Normal bir araç gibi… Çoğunlukla alışveriş için kullanıyorum.

Not: Ekte bir grafik dosyası var. The Cure için tasarladığım duvar kâğıdı…

TIKLAYINIZ

Download audio file (allahallah.mp3)

(Zehra ablaya teşekkürler)