Bir kahvehaneye girip oturursanız, sokakta yürürseniz biraz, halk ekmek kuyruğunda beklerseniz, metroya binip yolcularla beraber seyahat ederseniz, futboldan siyasete kadar birçok güncel meselenin konuşulduğuna/tartışıldığına az çok şahit olursunuz. Geçen gün otobüste Şeyh Said isyanını masaya yatıran bir Türk ile Kürt’ün tartışmalarına şahit oldum mesela. Meseleyi öylesine deştiler ki, Şeyh Said’in hangi köyde doğduğu bile mevzu bahis oldu.

Halkın değişmez gündemi olan geçim derdinden başka güncel meseleler de zaman zaman muhabbete katık edilir sokakta. Yaşlı amcaları, romatizmalarından ve ağrılarından anlatmaya başlayıp bir anda ekmeğe gelen zamma saydırırken duyabilirsiniz. Hele önemli bir futbol maçı olmayagörsün, ertesi gün o maçın kritiği en ince ayrıntısına kadar yüz binlerce kere sıradan insanlar tarafından yapılır. Kimi der, ah Tayfun ikinci yarıda oynamayacaktı. Kimi der, yok yok bu kalecide iş yok. Bazısı kondisyon yetersizliğinden dem vurur, bazısı da teknik direktörde bulur suçu. Futbol yazarları ve yorumcuları halt etmiş, sokağın analizi siler süpürür hepsini. Sadece futbolda değil tabii, her alanda böyledir.

Birkaç haftadır yazarlarla yazmayan sıradan insanlar arasında nasıl bir fark var acaba diye düşünüyorum. Bulduğum sonuç ilginç, tek bir fark var. O da yazarların yazmaları, yazmayanların da yazmamaları. Bu kadar. Başka bir fark yok. İzah edeyim:

Bir hacı amcadan “yok yok evladım kesin onun arkasında Amerika vardır” şeklinde bir cümle duyabilirsiniz mesela. Aynı cümleyi meşhur bir yazarın kaleminden de okuyabiliyoruz oysa, biraz daha süslenmiş ve biraz daha teknik bir hale getirilmiş olarak… Bir manav da aklına geleni söylüyor bir –ah ulu ve yüce- yazarımız da. Bizim bakkal Metin amca da bilmediği konularda sallıyor bir analizci de. İkisinin de doğruluk ve hakikat payı aynı. Hatta sıradan insanların yanılmaları, kandırılmaları daha zor. Sizi mantıklı önermelerle, akılcı çözümlemelerle bir meseleye ikna edebilirler mesela. Ah evet, dersiniz, bu doğru. Ama neneniz ikna olmaz, “yok be evladım, görmeymısın adamın üzünde nur yok be ya” der çıkar işin içinden. Yuh ya ne alakası var be nene, dersiniz demesine ya, neneniz haklı çıkar bir şekilde işin sonunda. Doğruya ulaşma konusunda bilgiye karşı bilgeliği taşır halk cebinde, bir şeyi bilmese de doğruyu bulur böylece. Yazarların böyle bir imkânı da yok ne yazık ki. Bakkal Metin amca hakikate bizden daha yakın yani, yapacak bir şey yok. Metin amca kasanın arkasında peynir ekmek yer, seçimlerden kimin galip geleceğini araştırma şirketlerinden iyi kestirir…

Sıradan insanlarla yazarlar arasında yazmak dışında bir fark yok elbette ama yazarlar bunu kabul edesi değildir. Bir fark yaratmak isterler illa ki. Bu yüzden halkla arayı açarlar. Üst perde bir dil kullanma gayretleri de bundandır. Doktorların ne yazdıklarını anlamıyor olmamız boşuna değildir mesela. Aramızda bir fark, hem de büyük bir fark olduğunu ispatlarcasına karalarlar reçeteyi. Ne yazarsa yazsın “zıkkımın kökü” diye okuruz oradakini. Bir türlü çözemeyiz çünkü ibareyi.

Terziler, manavlar, bakkallar, makineciler, overlokçular, reçmeciler, şoförler ve sevgili garsonlar hayatları boyunca hiçbir zaman içinde “nitekim” geçen bir cümle kurmadıkları halde bu imamlar neden her Cuma günü istisnasız her hutbede “nitekim” deyip duruyorlar bu insanlara? Nitekim ne lan!?

Buna hep gıcık olmuşumdur. Peki.

Milat – 12 Aralık  2011

Her sabah yaptığımdan farklı olarak, biraz yürümek istediğimden, biraz da trafikten sebep, bir durak geride inip yokuşu tırmanmaya başladım. Aksaray yönünden İstanbul Belediyesi’ne doğru, kafamda tren yolunda keyifli bir sabah yürüyüşü yapma hayaliyle, üstelik oldukça dalgın vaziyette yürüyordum. Belediyenin solundaki parka vardığımda, Menekşe tren istasyonunda  başlayan, Florya’dan geçip Yeşilköy istasyonunda ilk etabı son bulan bir tren yolu yürüyüşü planlamıştım bile. Geriye bu saçma sapan yolculuk için ikna edip kekleyeceğim zavallı arkadaşları bulmak kalmıştı sadece.

Parka girip birkaç güzel adım atmıştım ki, sağ tarafımdan çıldırtan bir gürültü koptu. Belediye binasının tepesinden yayılan siren sesleri kesintisiz duraksız tüm çevreye yayılıyor, bu ani çığırış yüzünden kafam zonkluyordu. Sesin kaynağına çok fazla yakındım, üstelik rahatsız etmeye kıyamayacağınız kadar da dalgındım. Sirenin kulak tırmalayan, bir an durup “ne oluyor lan” diye düşünmenize izin vermeyen sesi kesilmiyor, her saniye yeni dalgalarla kulaklarımın ve zihnimin duvarlarına tekme atıyordu. Aha dedim, kesin İran Türkiye’yi vurdu.

O şok halinde aklıma ilk gelen şey iki gün önce gazetelerden okuduğum İran Türkiye’yi vuracak haberleriydi. Bir anda nasıl aklıma geldiyse, gelmişti işte. İlk önce bir yere sığınmalıyım diye düşündüm, her an kafama birkaç füze düşebilirdi çünkü. Sonra iş yerine varabilirsem daha güvende olabilirim diye düşünerek adımlarımı hızlandırdım. Bu arada siren çalmaya devam ediyor, parkın içindeki insanlar hayretle belediye binasını seyrediyorlardı.

Parkı bitirip caddeye çıktığımda başka bir garabetle karşı karşıya kaldım. Trafik durmuş, insanlar araçlarından inmiş, kıpırdamadan öylece durup dikiliyorlardı. Siz şimdi zannedersiniz ki, işte o an ben mevzuyu çakozladım, her şeyi anladım. Ne gezer! Tam tersine hiçbir anlam veremedim insanların bu yaptığına. İran’ın Türkiye’yi falan vurmadığını anlamıştım ama bu sefer de aklıma izlediğim Mistik Olay adlı bir film gelmişti. Filmde, bitkilerin doğaya saldıkları gazlar neticesinde insanlar bilinçlerini ve kontrollerini kaybedip aniden duruyor, bir süre bekleyip kendilerini öldürüyorlardı. Birkaç saniye için bile olsa “Mistik Olay mı gerçekleşiyor lan yoksa”, “öyle şey mi olur be saçma sapan bir filmdi o”, “noluyo laaan!” türevinde gelgitler yaşadım sevgili dostlar. Ah nasıl korkmuştum!

Herkes dururken ben ürkek adımlarla yavaştan yürümeye devam ediyordum ki bir nene ile bir hacı amca gördüm. Yardırmış gidiyorlardı kimseyi tınlamadan. Heh, dedim kendi kendime, bir nenenin hacı amcanın peşinden kim gitmiş de zarar görmüş, aha şunların peşine takılayım. Sonra siren aniden sustu, trafik yeniden canlandı, insanlar pırlayan kuşlar gibi hızlıca hayatlarına kaldıkları yerden devam ettiler.

Tüm bunlar, neredeyse otuz saniye içinde oldu. Siren sustuğunda kafam yeni yeni kendine gelmeye başlamıştı. Önce “hangi aydayız lan biz” dedim. Zira ben genelde hangi ayda olduğumuzu bilmem. Umurumda da değildir pek. Kasım ayında olduğumuzu hatırladım. ‘Kasım ayında özel bir gün var mı?’ sorusuna bilinçaltım ‘10 Kasım’ cevabını verdi. Vay canına, demek bugün 10 Kasım’dı. Atatürk vefaat etmişti. Tüh, nasıl da aklıma gelmedi!

İş yerine varınca bu durum hakkında uzun uzun düşündüm. Biraz acayip oldum. Biraz güldüm kendime. İlginç yani, oysa gazetede okuduğum haberin doğru ve akla yatkın olmadığını düşünmüştüm ilkin. Ama bilinçaltım onu zihnimin derinlerinde bir yere yerleştirmişti bir kere. Böyle bir anda aniden dışa vurmuştu işte. Sonra o saçma sapan film, ne alaka yani, nerden gelmişti aniden aklıma. Gazetelerin ve televizyonların bilinçaltımıza tonla gereksiz şey doldurduğunu düşündüm sonra. İran’a güvenmediğimi keşfettim bu arada. Ve Atatürk’le aramda bir bağ olmadığının farkına vardım. Mevcut eğitim sisteminden geçmediğim için çok yazık ki okullarda zihnimi şekillendirememişti güzelim öğretmenler. Talihsiz başım Kemalizm’le dolacağı yerde abur cuburla dolmuştu, vah ki vah.  Saygı duruşu nedir bilmiyordum, eyvahlar olsun.

En son tren yolunda yürüyelim diyordum değil mi. Tamam mı Samet, evet Pazar sabahı. Oldu.

21 Kasım 2011′de Milat Gazetesi’nde yayımlandı

Odamda sessiz sakin çalışırken, bir yandan da Ozzy Osbourne dinlerken, aşağıdan gelen aşırı müzik sesi giderek canımı sıkmaya başladı. Alt komşumuzun oğlu, evde kimse olmayınca coşuyor. Hayır, müzik sesinden öte dinledikleri berbat şeyler, işte o daha çok rahatsız edici. Apartman girişine bir ilan assam diyorum: “lütfen yüksek sesle müzik dinleyecekseniz şunları ve şunları dinlemeyin”.

Ding dong… (bu zil sesi oluyor) Ve aniden kısılan ses… Açılan kapı… Tereddütlü bir yüz…

- Şu aletin sesini insanların tahammül edebileceği bir seviyeye indirir misin?

- Tamam.

Evet, şimdi ses kesildiğine göre Dead Can Dance’dan hafif şarkılar dinleyebilirim. Lakin bu gürültü olayı anlatacağım hikâyeyi böldü. Anneannemden bahsedecektim yine. Şöyle:

Bildiğiniz gibi fareleri yakalamak için türlü tuzaklar kurulur. Bir kartona sürülen yapıştırıcının ortasına koyulan gıda maddesi fareyi cezp eder ve fare iştahla gıdaya uzanırken oracıkta yapışıp kalır. Bu fareyi öldürmeden yakalamanın en güzel yoludur. Büyük farelerde işe yaraması gayet zordur, daha çok fındık farelerinde kullanılan bir yöntemdir.

Metal dişli, kıskaçlı tuzaklar vardır birde. Tuzak bir mancınık gibi kurulur, yay gerilir, fareyi mutlu edecek gıda maddesi, dişlilerin indiği zaman tam denk geleceği noktaya konur. Fare yeme uzandığında tuzağı tetikler ve dişliler ‘şlak’ biçiminde farenin kafasına ya da karnına geçer. Etrafa biraz kan sıçrar. Zavallı fare oracıkta kan kaybından dolayı ölür ya da tuzak sahibi tarafından kafasına kalem veya tığ saplanılarak öldürülür. (şaka yapıyorum tabi, kalem ve tığ saplanır mı) Hatta eğer fare çok büyükse, tuzağa yakalandıktan sonra can havliyle tuzağı kendiyle beraber götürebilir diye tuzak iple bir yere bağlanır. Fare etrafı kana bulayıp bir de tuzağınızı çalarsa kendinizi kötü hissedersiniz elbette, bunun çaresi tuzağı bir yere iple bağlamaktır, unutmayın lütfen.

Sonra aklıma gelen bir fare yakalama yöntemi daha var ki, bunu şuan 85 küsür yaşında bir göçmenden öğrenmiştim. Bu yöntemde de farelerin seveceği bir gıda maddesi olan una (un işte bildiğimiz un) alçı karıştırılır. Fare gelir, bir güzel unu yer. Sonra alır başını gider, kısa bir süre sonra bir yerde ölüsü donmuş olarak bulunur. Tabi farenin nerede ne zaman öleceğini kestiremediğiniz için şehir insanı açısından çok iyi bir yöntem değildir. Ancak farelerin çok olduğu yerlerde, ambarlarda falan kullanılsa gerektir.

Elbette ilaçlama şirketlerinin uzun ar-ge çalışmaları neticesinde artık çok daha modern fare yakalama tekniklerimiz var. Öyle ki fare zekâsıyla birebir savaşmak gerekiyor. Bunları anlatmayacağım.

Anlatacağım şey anneannemin fare yakalama tekniği, hoşunuza gider belki siz de uygularsınız.

Anneannemin bir dolabı var. Ahşap bir dolap… Burada tahıl ürünlerini saklıyor. Bu dolaba giden yolun solunda buzdolabı sağında ise bir kanepe var. Anneannem ise; dolap ile kanepe arasına, bir ucu kanepenin ayağına diğer ucu buzdolabının ayağına bağlı olmak üzere yerden birkaç santim yüksek olacak şekilde bir ip germiş.

Eee ne olacakmış?

Fare geçerken ayağı takılıp düşecekmiş! :)